عزیز اسفستان

مردم تبريز كه در سده اخير يكي از مهم‌ترين كانون‌هاي آگاهي‌بخشي ايرانيان به شمار مي‌رفته‌اند، مراسم اربعين شهداي قيام نوزده دي قم را به رهبري روحانيت برپا مي‌دارند. در ساعت 5/9 صبح روز شنبه 29 بهمن 1356 مردم تبريز براي برگزاري مراسم چهلم شهداي قيام 19 دي‌ماه قم قصد ورود به مسجد حاج ميرزا يوسف‌آقا واقع در بازار تبريز را دارند. سروان حق‌شناس؛ رئيس كلانتري ناحيه‌ي 6 تبريز  به دستور اسكندر آزموده؛ استاندار تبريز براي جلوگيري از تجمع و متفرق كردن آن‌ها با لحني خشن، ضمن فحاشي به مردم و اهانت به حضرت امام خميني (ره) مي‌گويد: «در طويله بسته است، دنبال كارتان برويد». اين چنين بي ادبي و اهانت گستاخانه به حضرت امام خميني (ره) و مسجد، چنان به غيرت مردم برمي‌خورد كه خشم از چهره هاي آنان باريدن مي‌گيرد. جواني دانشجو از غيرت‌مندان تبريز - شهيد محمد تجلا - كه از سخنان توهين آميز او به هيجان آمده ، به سروان حق‌شناس اعتراض مي‌كند. افسر كلانتري، مسلحانه به طرف او حمله مي‌برد. جوان سينه‌اش را باز كرده و مي‌گويد: «بزن» رئيس كلانتري 6  با اسلحه‌اي كه در دست دارد قلب جوان را هدف گرفته ، شليك مي‌كند و جوان به شهادت مي‌رسد. شليك اسلحه كمري حق شناس و شهادت شهيد محمد تجلا همان و انفجار خشم ديني غيورمردان تبريزي همان. مردم با هر آنچه در دست دارند از سنگ و چوب به نيروهاي كلانتري كه مسجد را محاصره كرده‌اند ، حمله مي‌كنند و اين جرقه ، قيام شورانگيز 29 بهمن مردم تبريز را در دل تاريخ ايران براي هميشه ماندگار مي‌كند. مردم در حالي كه پيكر اولين شهيد قيام خويش را بر دست حمل مي‌كنند، از بازار خارج مي‌شوند. انقلابيون ديگري كه به سوي مسجد مي‌روند و ديگران به آن‌ها پيوسته و 20 هزار نفر قيام تاريخي 29 بهمن 1356 تبريز را در سينه‌ي تاريخ انقلاب اسلامي ايران ماندگار مي‌كنند.